:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

OCALMY OD ZAPOMNIENIA – TARTAK I FABRYKA DOMÓW W WYCHÓDŹCU.

Historia, OCALMY ZAPOMNIENIA TARTAK FABRYKA DOMÓW WYCHÓDŹCU - zdjęcie, fotografia
16/12/2018 11:35

Dziś napiszemy o zakładzie przemysłu drzewnego jaki istniał w okresie międzywojennym do wybuchu II wojny światowej w Wychódźcu. Tak wcale się Państwo nie „przesłuchali” czytając ten tekst. Funkcjonował tu wielki tartak i można by tak nazwać fabryka domów. W okresie przedwojennym była to własność żydowskiego przedsiębiorcy ARONA NAJBERGERA z CZERWIŃSKA. By bardziej uwiarygodnić nasz tekst zacytujemy fragment książki „PRZEWODNIK SUBIEKTYWNY – POWIAT PŁOŃSKI” autorstwa znanego historyka sztuki Jarosława Macieja Zawadzkiego, wydanie I, 2012 r.; s.39.
„ …W XIX w. i w 1 poł. XX w. we wsi Wychódźc (gm. Czerwińsk) pracowali bardzo sprawni cieśle. Specjalizowali się w wykonywaniu drewnianej zabudowy: chałup, budynków gospodarczych itp. Po złożeniu zamówienia na miejscu wykonywano elementy konstrukcyjne, a następnie wszystko ładowano na wozy zaprzężone w konie i wieziono na miejsce montażu. Z pewnością budynki drewniane z Wychódźca są w wielu okolicznych miejscowościach. Stąd pochodzą m.in. ostatnie z zachowanych drewniane chaty w oddalonej o ok. 20 km wsi Naborówiec (gm. Załuski). Zbudowano je ok. 1920 r.”
Zapotrzebowanie na tego typu montowane w kilka dni budynki było po pierwszej wojnie światowej ogromne. Przypominamy, że nasze tereny dotknęła barbarzyńska akcja palenia domostw i zagród przez wycofującą się armię carską (rosyjską) stosującą wobec nacierających wojsk niemieckich taktykę tzw. „spalonej ziemi”. Tartak w Wychódźcu przerabiał ogromne ilości drewna na tarcicę budowlaną. Drewniane kłody dostarczane były z okolic Podkarpacia Wisłą w postaci długich, połączonych ze sobą tratew. Tratwy te zakotwiczone przy prawym brzegu Wisły, niekiedy ustawione w kolejce jedna za drugą sięgały aż do Miączynka, tj. na odległość ok. 3 km. Flisacy po dotarciu w pobliże tartaku sprzedawali spławione drewno i wracali statkami pasażerskimi do Warszawy, a potem koleją do swych okolic. Przed nadejściem zimy wszystkie tratwy musiały być rozebrane, a kłody przewiezione na plac tartaczny. Od tartaku aż do samej Wisły wiodły tory kolejowe, a konne zaprzęgi od świtu do nocy przewoziły drewniane kłody z rozbieranych tratew i wywoziły gotową tarcicę do załadunku na barki, berlinki i szkuty. Potężna maszyna parowa z olbrzymiej lokomotywy poruszała urządzenia tartaczne i maszyny specjalistyczne dla owej fabryki domów poprzez różnego rodzaju przekładnie, sprzężenia i urządzenia transmisyjne. Tartak posiadał własny generator prądu i oświetlenie elektryczne, podczas gdy wszystkie okoliczne wsie nie były jeszcze wówczas zelektryfikowane i nocnym oświetleniem były świeczki i lampy naftowe. Kłody drzewne przerobione w tartaku na tarcicę budowlaną transportowane były specjalistycznymi furmankami tzw. „dłużycami” do pobliskich stacji kolejowych w Płońsku, w Modlinie, w Nowym Dworze Mazowieckim i w Płocku. Znaczną część gotowej, przesuszonej tarcicy budowlanej ładowano przy odpowiednim stanie wód Wisły na transportowe jednostki pływające. Na kilkuhektarowym placu tartacznym zalegały ogromne ilości kłód drewnianych do cięcia, a pod zadaszonymi wiatami suszyły się ułożone w sztaple ogromne ilości różnorodnej tarcicy budowlanej. Jeden z mieszkańców Wychódźca JÓZEF MACIĄGA założył na swoim polu przy Wiśle konkurencyjny skład drewnianych materiałów budowlanych. Niestety nie dał rady pokonać konkurenta i musiał go niebawem zlikwidować. W 1939 r. już w pierwszych miesiącach okupacji hitlerowskiej Niemcy przejęli tartak wykorzystując go do produkcji tarcicy na potrzeby wojska, głównie do budowy przepraw rzecznych. Pamiętajmy o tym, że właśnie w Wychódźcu okupanci niemieccy wybudowali na zawężeniu Wisły MOST DREWNIANY DLA POTRZEB SWOICH ARMII. Tartak pracował wówczas ze zdwojoną mocą nawet w nocy. Po wybudowaniu mostu został rozebrany na poszczególne elementy i wywieziony. Mniejsze maszyny takie jak: pilarki, krajzegi, frezarki, strugarki i heblarki, wiertarki i dłutownice, tokarki i inne maszyny do obróbki drzewa wywieziono furmankami konnymi na stację kolejową do Płońska. Potężna maszyna parowa i konstrukcje traków tartacznych odpłynęły z czerwińskiego bulwarku. Cóż zostało z TARTAKU i FABRYKI DOMÓW W WYCHÓDŹCU? NIC... DOSŁOWNIE NIC! Tylko te mgliste wspomnienia, którymi chcemy ocalić od całkowitego zapomnienia te fakty sprzed ponad 70-ciu lat. A może zachowały się jakieś zdjęcia…? Może te wspomnienia przekazane nam przez mieszkańców Wychódźca ktoś jeszcze uzupełni…?

Tekst:
Ryszard Gortat
Dariusz Umięcki


Opracowanie:
Hubert Drozdowski
Mateusz Odoliński

Zdjęcia: Ryszard Gortat

 

tartak w wychódżcu gmina czerwińsk - komentarze opinie

  • Czytelnik - niezalogowany 2018-12-16 12:24:33

    Brakowało mi tych bajek z mchu i paproci...

  • FD - niezalogowany 2018-12-21 21:10:29

    Fabryka domów to była np. na Wyczółkach, a nie w Wychódźcu. Oczywiście nie mogło zabraknąć najsłynniejszego w Europie "zawężenia". Brakuje jedynie rycerza, ale chyba to nie ta bajka.

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Motocykl VZ1 125ccm Nowy - na

Kontynuacja kultowego modelu VZ-1. - odmieniony tył nadwozia wraz z lampą Led - nowa Lampa przednia - układ hamulcowy CBS - elektroniczny wtrysk..


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam działkę inwestycyjną

Sprzedam działkę inwestycyjną o powierzchni 15953 m2 działka położona w miejscowości Wyszogród niedaleko ronda przy dk nr 50. Działka położona na..


Zobacz ogłoszenie

Motocykl Choper 125 2

Zipp Raven 125 LUX Pojazd Nowy Motocykl Dostępny od Ręki Motocykl Nowy. Kupujesz od Dealera Zipp , W komplecie dokumenty niezbędne do rejestracji:..


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam działkę inwestycyjną

Sprzedam działkę inwestycyjną o powierzchni 3584 m2 działka położona w miejscowości Wyszogród niedaleko ronda przy dk nr 50 . Działka położona..


Zobacz ogłoszenie

Quad Zipp Kid Quad dla Dziecka

Quad 110 dla Dzieci. Wyposażony w hamulec tarczowy, wskaźnik biegów, możliwość mechanicznej blokady prędkości, zrywka bezpieczeństwa, pilot z..


Zobacz ogłoszenie

Quad dla Dzieci ATV 125

Nowoczesność i zadziorny design – właśnie te cechy najlepiej opisują ATV125-9. Świetnie sprawdzi się zarówno podczas sportowej jazdy jak i przy..


Zobacz ogłoszenie

Quad Barton AU180 Nowy Model

Quad Barton AU 180 Przeprawowy quad Barton AU180 świetnie sprawdzi się podczas pracy w najtrudniejszych warunkach. Jego użytkowy charakter..


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez e-wyszogrod.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Boruta Motors Paweł Kłobukowski z siedzibą w Wyszogród 09-450, Rębowska 66

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"